İvrindi, Balıkesir
İvrindi, Balıkesir'e 37 kilometre, Edremit yolunun hemen kıyısında bir ilçe. Güneyinde 1338 metrelik Madra Dağı yükselir; batısındaki tepeler, Kaz Dağları'nın bir kolu olan Şap Dağı'nın uzantısıdır. Ova 200–300 metrede, dağın yamaçları meşe ve ardıçla kaplı; karaçam ve kızılçam da var.
Balıkesir Üniversitesi'nin Madra Dağı üzerine çalışmasına göre bu yamaçlarda kekik ve adaçayı yaygın; sığır ve koyun mevsim boyunca dağda otlar. Tarlada yem için yulaf, silajlık mısır, yonca ve fiğ ekilir. İlçede Holstein inek, Kıvırcık ve merinos melezi koyun yetiştirilir. Coğrafi işaretli İvrindi kelle peyniri de buranın sütünden yapılır.
Biga, Çanakkale
Biga, Marmara Denizi'ne açılan geniş, düz bir ova. Ortasından Biga Çayı akar; eski adıyla Granikos. Çay Kaz Dağları'ndan doğar, ovayı ikiye böler ve Karabiga'da denize dökülür. İklim Karadeniz ile Akdeniz arasında bir geçiş iklimi: yazlar kurak, kışlar yağışlı. İlçe topraklarının yüzde kırktan fazlası orman.
Biga, Çanakkale'nin hayvancılık merkezi. İlde üretilen etin yüzde altmıştan fazlası, sütün yaklaşık yüzde otuzu buradan çıkar; ilin ruhsatlı hayvan pazarı ve en büyük mezbahası Biga'dadır. Çanakkale, yem için ekilen yeşil yulafta ve İtalyan çiminde Türkiye birincisi. Valiliğin de yazdığı gibi, Biga'nın etinin ve köftesinin ünü ilçenin dışına taşmış.
Neden bu bölgeler
Balıkesir, Türkiye'de hayvancılığın en güçlü olduğu illerden biri: kültür ırkı sığırda ve merinos koyununda üçüncü, toplam koyunda altıncı sırada. "Balıkesir Kuzu Eti" 2018'den beri tescilli bir coğrafi işaret. Komşusu Biga ise Çanakkale'nin etinin çoğunu üretiyor.
Bu bölgelerde hayvancılık hem meraya hem tarlada ekilen yem bitkilerine dayanır. Hayvanın ne yediği etine yansır; çalışmalar otla beslenen sığırın etinde omega-3 oranının daha yüksek olduğunu ve etin kendine has bir ot aroması taşıdığını gösteriyor. Hangisinin daha lezzetli olduğu damak meselesi. Biz etimizi hayvancılığın köklü olduğu bu yerlerden alıyoruz.
Satın almadan tezgâha
Ahmet Usta dokuz yıl bir kasabın satın alma bölümünde çalıştı; etin nereden, nasıl alındığını orada öğrendi. Hikâyesini buradan okuyabilirsiniz. Tezgâhtaki dana ve kuzunun bir kısmı 28 ile 35 gün arası dinlendirilir, bir kısmı mangal için hazırlanır.
Kaynaklar
- Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, İvrindi
- İvrindi İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü
- Madra Dağı florası, Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi
- Biga Kaymakamlığı, tarih ve coğrafya
- Çanakkale Valiliği, Biga
- Türk Patent, Balıkesir Kuzu Eti coğrafi işareti
- Balıkesir Valiliği, tarım ve hayvancılık
- Daley ve ark., otla beslenen sığır eti üzerine derleme